این مقاله بر اساس گفتوگوی تیم فنی ستکا با نمایندگان یک شرکت تولیدکننده محصولات پلاستیکی تهیه شده است. پرسشها و راهکارهای مطرحشده به نیازهای همان شرکت مربوطاند و بخشی از امکانات و راهکارهای قابل بررسی را پوشش میدهند. راهکار نهایی برای هر شرکت پس از بررسی نیازها، فرایندها و شرایط اجرایی آن مشخص میشود.
وقتی ویزیتور مشتری تازهای معرفی میکند، چه کسی باید پیگیری را آغاز کند؟ اگر مشتری بخواهد با چک خرید کند، چه کسی سقف اعتبار و شرایط فروش را تعیین میکند؟ و اگر پس از تأیید سفارش، موجودی کالا کافی نباشد، واحد تولید بر چه مبنایی برنامهریزی میکند؟ این پرسشها در جلسه با یک شرکت تولیدکننده محصولات پلاستیکی مطرح شدند که کارخانه، چند انبار، شعب فروش و تیم بازاریابی مویرگی داشت.
در فرایند فعلی شرکت، ویزیتور سرنخ فروش را به دست میآورد، کارشناس فروش آن را پیگیری میکرد و پس از تأیید فروش، کالا از انبار ارسال میشد. زمان تماس و ویزیت به تصمیم مدیر یا سرپرست فروش وابسته بود و مدیران درباره برخی فروشهای چکی و اعتباری مستقیماً تصمیم میگرفتند. مشتری میخواست این تصمیمها بر اساس اطلاعات ثبتشده و قواعد مشخصی در سیستم جریان پیدا کنند.
شرکت نرم افزار اودو نسخه ۱۹ را برای آشنایی اولیه روی سرور خود نصب کرده بود. برنامهاش این بود که استقرار را از وبسایت، نرم افزار crm و فروش آغاز کند، سپس انبار را اضافه کند و در ادامه به تولید و بهای تمامشده برسد. خواسته مشتری این بود که در همین مسیر، روشهای کاری شرکت هم بازبینی شوند. نمایش جلسه بر پایه اودو بود و تیم ارائهدهنده نمونههایی از توسعهها و فرایندهای اجراشده در ستکا را نیز توضیح داد.
از ویزیت حضوری تا فرصت فروش
نیاز مشتری
تیم فروش باید بداند هر مشتری را کدام ویزیتور معرفی کرده، چه کسی پیگیری او را بر عهده دارد و برای ادامه مذاکره چه کاری باید انجام شود.
توضیح مسئول فنی
ویزیتور میتواند با حساب کاربری خودش سرنخ را ثبت کند تا نام معرف در سابقه باقی بماند. کارشناس فروش نیز میتواند همان سرنخ را پیگیری کند. به این ترتیب، نقش معرفیکننده و مسئول پیگیری در پرونده مشخص است. سرنخها میتوانند از ویزیت حضوری، وبسایت، تبلیغات یا رویدادها وارد سیستم شوند.
شرکت میتواند ابتدا سرنخها را بررسی کند و مواردی را که نیاز مشخصی به محصول دارند به فرصت فروش تبدیل کند. برای هر سرنخ یا فرصت میتوان تماس، ارسال ایمیل، جلسه یا تکمیل مدارک را به فرد مشخصی ارجاع داد. برای نمونه، کارشناس میتواند درخواست تکمیل اطلاعات هویتی و مالیاتی کند یا از بازاریاب بخواهد تصویر جواز کسب را به همان پرونده پیوست کند.
در مرحله فرصت فروش، سابقه پیشنهادهای قیمت و نتیجه مذاکره قابل ثبت است. مسئول فنی توضیح داد که اگر فروش انجام نشود، ثبت دلیل آن به تیم کمک میکند بعداً فرصتهای از دسترفته را بررسی کند. برای مثال، وقتی شرایط فروش تغییر میکند، تیم میتواند فرصتهایی را پیدا کند که دلیل از دست رفتنشان به همان شرایط مربوط بوده است.
تیم ارائهدهنده چه امکاناتی به فرایند فروش اضافه کرده است؟
پرسش مشتری
برای مقایسه با نسخه پایه اودو، چه امکاناتی به فرایند فروش اضافه کردهاید؟
پاسخ مسئول فنی
در نمونهای که توضیح داده شد، فرم فرصت فروش با فیلدها و کنترلهای بیشتری تکمیل شده بود. کارشناس میتوانست کالاهای پیشنهادی را به همان فرصت اضافه کند و پیش از صدور پیشفاکتور، پیشنهاد را برای مشتری بفرستد. ارتباط دوطرفه از طریق پیامرسان بله و ربات آن نیز برای فرایندهایی مانند فروش، خرید، پشتیبانی و حسابداری مطرح شد.
نمونه دیگر، تأیید پیشفاکتور پیش از ارجاع به انبار بود. در این فرایند، کارشناس فروش ابتدا پیشفاکتور را از طریق ماژول تأییدیه برای بررسی ارسال میکند. افراد تعیینشده بررسیهای مربوط به خود را انجام میدهند و پس از تکمیل تأییدها، امکان تأیید سفارش و ارجاع آن به انبار فراهم میشود. درخواست تأیید شرایط فروش، پذیرش ضمانت مشتری توسط یکی از افراد سازمان و مجوز عودت اسناد ضمانتی هم از نمونههای مطرحشده بودند.
اطلاعات تأییدشده مشتری چگونه محافظت میشود؟
پرسش مشتری
آیا کارشناس فروش میتواند اطلاعات مشتری را ویرایش کند یا هر تغییری باید برای تأیید ارجاع شود؟
پاسخ مسئول فنی
در نمونه جلسه، کارشناس میتوانست اطلاعات پرونده را تکمیل کند. پیش از تأیید فروش، درخواست بررسی اطلاعات پرونده به واحد مربوط ارجاع میشد و حسابداری مواردی مانند کد ملی، شناسه و پرونده مالیاتی را بررسی میکرد. پس از تأیید، فیلدهای تعیینشده در پرونده قفل میشدند تا تغییر اطلاعات هویتی، پیگیری فاکتورهای صادرشده و تطبیق سوابق مالیاتی را مختل نکند.
فروش چکی و تعیین سقف اعتبار مشتری
پرسش مشتری
آیا سیستم میتواند سابقه خرید و خوشحسابی مشتری را در نظر بگیرد و مشخص کند تا چه مبلغی میتوان به او فروش چکی یا اعتباری داشت؟
پاسخ مسئول فنی
در نمونه مطرحشده، درخواست خرید اعتباری میتواند از همان فرصت فروش به تیم اعتبارسنجی ارجاع شود. مسئول فنی توضیح داد که سقف اعتبار ممکن است از خوشحسابی، امتیاز باشگاه مشتریان، چک ضمانت، وثیقه یا ضمانت یکی از افراد سازمان به دست بیاید. برای اعتبارها نیز میتوان تاریخ انقضا در نظر گرفت.
در مثال جلسه، مشتری ۳۰۰ میلیون تومان خرید داشت و میتوانست ۲۰۰ میلیون تومان آن را اعتباری تسویه کند. برای ۱۰۰ میلیون تومان باقیمانده، لینک پرداخت نقدی ارسال میشد. مشتری از طریق لینک، فاکتور را مشاهده و پرداخت میکرد و نتیجه پرداخت برای فروش و حسابداری قابل مشاهده بود.
مشتری درباره تحلیل تازگی، تکرار و مبلغ خرید (RFM) نیز پرسید. پاسخ مسئول فنی بر نحوه استفاده از اطلاعات و امتیاز مشتری برای تعیین اعتبار متمرکز بود. برای نمونه، پس از رسیدن امتیاز باشگاه مشتریان به حد مشخص، میتوان با یک قاعده خودکار، اعتباری با تاریخ انقضا ثبت کرد. اجرای این قاعده به دادههایی که شرکت جمعآوری میکند و سیاست اعتباری آن بستگی دارد. روش محاسبه امتیاز RFM در جلسه تشریح نشد.
اجرای آییننامه تخفیف و استفاده از کیف پول
پرسش مشتری
آیا میتوان آییننامه تخفیف شرکت را در سیستم تعریف کرد تا هنگام صدور فاکتور، تخفیف متناسب با خرید نقدی و عبور از سقفهای مبلغی مشخص شود؟ آیا خریدار وبسایت کیف پول هم دارد؟
پاسخ مسئول فنی
مسئول فنی توضیح داد که در نرمافزار فروش میتوان برنامههای تخفیف و وفاداری را بر اساس کالا، گروه کالا، تعداد، مبلغ خرید یا بازه زمانی تعریف کرد. نتیجه هر برنامه میتواند تخفیف ریالی، کالای هدیه یا کوپن خرید بعدی باشد. تخفیف هر سطر فاکتور هم جدا از این برنامهها در دسترس است. وجود کیف پول در فروشگاه اینترنتی نیز در جلسه تأیید شد.
مشتری میخواست بداند تخفیفهای نقدی و مبلغی طبق آییننامه شرکت چگونه با هم جمع میشوند. پاسخ جلسه در حد توضیح ابزارهای تعریف تخفیف و قواعد آنها بود. نحوه جمع شدن تخفیفها در خودِ آییننامه شرکت بهصورت کامل بررسی نشد.
انبار، حسابداری و اتصال به سامانه مؤدیان
پرسش مشتری
در انبارداری و حسابداری چه چیزهایی به اودو اضافه شده است؟ آیا ارسال صورتحساب به سامانه مؤدیان در همان سیستم انجام میشود؟
پاسخ مسئول فنی
در حوزه انبار، رویکرد توضیحدادهشده، استقرار کامل امکانات موجود نرمافزار انبارداری اودو بود. در حسابداری، تیم فنی از کدینگ حسابداری ایران، اتصال به سامانه مؤدیان، گزارش دفاتر الکترونیک و تکمیل برخی فرایندهای خزانهداری نام برد. نرمافزار خزانهداری امکان مشاهده چکهای دریافتی و پرداختی، وضعیت گردش چک و اسناد مرتبط را فراهم میکند.
در نمونه سامانه مؤدیان، مسئول فنی نشان داد که کاربر در نرمافزار صدور فاکتور به اطلاعات صورتحساب ارسالی، از جمله شناسه و وضعیت ثبت، دسترسی دارد و میتوان وضعیت آن را از سامانه استعلام کرد. حسابداری تحلیلی، بودجه، دارایی ثابت و مغایرتگیری نیز از امکانات نرمافزار حسابداری مطرحشده در جلسه بودند.
اتصال دستگاههای تزریق پلاستیک به سیستم تولید
پرسش مشتری
آیا میتوان دستگاههای تزریق پلاستیک را در آینده به سیستم وصل کرد و از تعداد چرخههای دستگاه برای برآورد تعداد قطعات تولیدشده استفاده کرد؟ برای نمونه، اگر قالب در هر چرخه چهار قطعه بسازد و دستگاه صد چرخه ثبت کند، تعداد مورد انتظار ۴۰۰ قطعه است.
پاسخ مسئول فنی
مسئول فنی گفت امکان اتصال به قابلیت تبادل داده در خودِ دستگاه بستگی دارد. ابتدا باید مشخص شود دستگاه چه دادهای در اختیار سیستم میگذارد و داده از چه مسیری قابل دریافت است. اگر دستگاه بتواند اطلاعات را ارسال کند یا از طریق رابط برنامهنویسی کاربردی (API) آن را در دسترس بگذارد، میتوان برای اتصال آن به نرمافزار اقدام کرد. نرمافزار اینترنت اشیا ستکا برای اتصال تجهیزات و دریافت داده از آنها طراحی شده است.
این اتصال بهعنوان یک امکان قابل توسعه مطرح شد. برای دستگاههای شرکت، مدل تجهیزات و شیوه دسترسی به شمارنده چرخهها باید بررسی شود. عدد ۴۰۰ در مثال مشتری، خروجی مورد انتظار بر اساس تعداد چرخه و تعداد قطعه در هر چرخه بود.
صورت مواد و بهای تمامشده در سه مرحله
پرسش مشتری
در بخش صورت مواد و تولید چه امکاناتی داریم؟ آیا میتوان هزینهای را که هنگام طراحی برآورد شده، با هزینه سفارش برنامهریزیشده و هزینه واقعی تولید مقایسه کرد؟
پاسخ مسئول فنی
مسئول فنی توضیح داد که در نرمافزار تولید میتوان ساختار مواد و قطعات محصول، عملیات موردنیاز و مراکز کاری را در صورت مواد (BOM) تعریف کرد. اپراتورها نیز میتوانند به مراکز کاری مربوط تخصیص پیدا کنند. برای هر عملیات هم امکان بررسی هزینه وجود دارد.
در جلسه، ساختار محصول و بهای تمامشده تولید در سه سطح بررسی شد.
سطح | اطلاعاتی که مبنای محاسبه قرار میگیرد |
|---|---|
مهندسی | مواد، قطعات و عملیات استانداردی که واحد مهندسی برای ساخت محصول تعریف کرده است. |
برنامهریزی | اطلاعات همان سفارش پس از تصمیم واحد برنامهریزی. برای مثال، ممکن است بهدلیل موجودی انبار، قطعهای جایگزین شود یا بهدلیل مشکل یک ایستگاه، عملیات به مرکز کاری دیگری منتقل شود. |
واقعی تولید | مواد مصرفشده، ضایعات، زمان صرفشده در هر ایستگاه و هزینه نیروی انسانی که هنگام اجرای سفارش ثبت میشوند. |
این مقایسه به مدیر تولید نشان میدهد اختلاف هزینه در کدام مرحله ایجاد شده است. برای مثال، تغییر قطعه یا مرکز کاری در مرحله برنامهریزی میتواند هزینه سفارش را تغییر دهد. مصرف مواد و ضایعات ثبتشده در سالن نیز توضیح میدهند چرا هزینه واقعی با برنامه فرق کرده است.
ساعت کاری شناور و اتصال دستگاه حضور و غیاب
پرسش مشتری
اگر کارمند بتواند در ساعتهای مختلف وارد شود و موظف باشد مدت کار روزانهاش را کامل کند، آیا این الگو در حضور و غیاب و حقوق و دستمزد قابل تعریف است؟ دستگاههای اثر انگشت و تشخیص چهره چطور متصل میشوند؟
پاسخ مسئول فنی
مشتری توضیح داد منظورش این است که کارمند میتواند برای نمونه ساعت ۸ یا ۹ وارد شود و متناسب با زمان ورود، دیرتر محل کار را ترک کند. مسئول فنی گفت الگوی ساعت کاری شناور را میتوان در قرارداد و تنظیمات مرتبط با حقوق تعریف کرد. در مثال جلسه، مبنا هشت ساعت کار روزانه بود. نرمافزار حضور و غیاب ورود و خروج را ثبت میکند و کارکرد را با مدت مورد انتظار مقایسه میکند. ساعت کاری برنامهریزیشده، شیفتی و پرداخت ساعتی نیز بهعنوان الگوهای دیگری مطرح شدند.
مسئول فنی از نمونهای گفت که در آن اطلاعات ورود و خروج از دو دستگاه حضور و غیاب، یکی در دفتر و دیگری در انبار، به همان سیستم منتقل میشد. توضیح جلسه مربوط به نمونه اجراشده بود و مدل دستگاههای شرکت در این گفتوگو بررسی نشد.
رهگیری ویزیتورها و اتصال کارتخوان
پرسش مشتری
آیا میتوان موقعیت تبلت ویزیتور را دید؟ اتصال دستگاه کارتخوان به سیستم چگونه انجام میشود؟
پاسخ ثبتشده در جلسه
مسئول فنی توضیح داد که مشاهده موقعیت به توانایی دستگاه برای ارسال داده مکانیابی وابسته است. نمونهای که برای توضیح این سازوکار آورد، اتصال تجهیزات موقعیتیاب ناوگان به نرمافزار برای مشاهده موقعیت و مسیرهای طیشده بود. جزئیات اتصال کارتخوان در ادامه جلسه تشریح نشد.
سفارشیسازی و مسیر استقرار
مشتری درباره هزینه توسعه اختصاصی و تأثیر آن بر مراحل بعدی استقرار پرسید. تیم فنی توضیح داد که پیش از سفارشیسازی ERP، بهتر است نیاز با امکانات و تنظیمات موجود بررسی شود. اگر به تغییر فرم یا تعریف قاعده خودکار نیاز باشد، میتوان از ابزار سفارشیسازی اودو (Studio) و قواعد خودکار استفاده کرد. توسعه ماژول اختصاصی برای نیازهایی مطرح شد که با این ابزارها پوشش داده نمیشوند.
تیم ارائهدهنده توضیح داد که مسیر اصلی ارتباط میان سرنخ، فرصت، پیشفاکتور، سفارش، فاکتور و حواله انبار را حفظ کرده و کنترلهای لازم را به همان فرایند افزوده است. دلیل این انتخاب، سادهتر شدن پشتیبانی و کاهش کاری است که هنگام ارتقا باید روی توسعههای اختصاصی انجام شود. مسئول فنی همچنین گفت در مهاجرتی که تیم از اودو ۱۷ به ۱۹ انجام داده بود، برخی نماها و بخشهایی از کد ماژولها به اصلاح نیاز داشتند.
در پایان، مشتری درباره هزینه استقرار، نوع پشتیبانی و تعداد ساعت خدمات پرسید تا بتواند پیشنهاد را به تصمیمگیرندگان شرکت ارائه کند. این پرسش در فایل ثبت شده است و متن جلسه پیش از ثبت پاسخ تفصیلی به آن پایان مییابد.